Karta pracy „Bałwan z przepisu”
Karta pracy „Kto nie śpi zimą?”
Karta pracy „Śnieg w słoiku”
Scenariusz zajęć · dla nauczycieli

Zima w przedszkolu: scenariusz zajęć na pierwszy dzień zimy

Pierwszy dzień zimy wypada 21 grudnia; w 2026 roku to poniedziałek i zarazem najkrótszy dzień w roku. W tym scenariuszu na około 40 minut dzieci witają Panią Zimę i sprawdzają, co widać za oknem, nabierają śniegu do słoika na zimowy eksperyment, bawią się w kole w „Pani Zima czaruje”, a przy stolikach pracują z trzema darmowymi kartami z zestawu „Pierwszy dzień zimy”: bałwan z przepisu, zwierzęta, które zimą nie śpią, i śnieg w słoiku. Na koniec rozmawiają, jak pomagamy zwierzętom zimą, a po południu sprawdzają, co zostało w słoiku.

  • 6 darmowych kart pracy do druku z 3 zestawów
  • Karty dla dzieci 4–6 lat; rozmowa, eksperyment i zabawa w kole także dla 3-latków
  • Czarno-białe karty A4: wydruk ze strony albo PDF, bez rejestracji
W tym poradniku

Scenariusz w skrócie

Wiek
4–6 lat
Czas
ok. 40 minut i 5 minut po południu
Grupa
cała grupa, przy stolikach dwie mniejsze grupy
Miejsce
sala z oknem i wolnym miejscem na dywanie; śnieg z ogrodu albo szron z zamrażarki

Cele: dziecko…

  • mówi, że 21 grudnia zaczyna się zima, i opisuje, co widzi za oknem,
  • przewiduje, ile wody zostanie ze śniegu w słoiku, i po południu porównuje to ze słoikiem,
  • zamiera, wiruje i powoli topnieje na hasła w zabawie w kole,
  • dorysowuje bałwanowi wszystko z obrazkowego przepisu,
  • szuka zwierząt na obrazku i mówi, które zimą śpią, a które nie śpią,
  • wybiera, co damy ptakom do karmnika, a czego nie.

Pomoce

  • cztery darmowe karty pracy: „Bałwan z przepisu”, „Kto nie śpi zimą?”, „Śnieg w słoiku”, „Stołówka dla ptaków”,
  • przezroczysty słoik i marker; śnieg z ogrodu albo parapetu, a gdy go nie ma, szron zeskrobany z zamrażarki,
  • biały szal albo chusta dla Pani Zimy,
  • kredki i ołówki.

Przebieg

  1. 5 min Pani Zima przy oknie. Rozmowa w kręgu: 21 grudnia zaczyna się zima i jest najkrótszy dzień w roku; co widać dziś za oknem?
  2. 5 min Śnieg do słoika. Początek zimowego eksperymentu: nabieramy śnieg, rysujemy kreskę, stawiamy słoik w ciepłej sali i zgadujemy, ile będzie wody.
  3. 5 min Zabawa ruchowa w kole „Pani Zima czaruje”. Na hasła „mróz”, „śnieg”, „odwilż” i „wiosna” dzieci zamierają, wirują, topnieją i wstają.
  4. 15 min Praca przy stolikach. „Bałwan z przepisu” i „Kto nie śpi zimą?” na dwóch stolikach, potem zamiana; na karcie „Śnieg w słoiku” każdy rysuje ołówkiem, ile wody będzie.
  5. 10 min Jak pomagamy zwierzętom zimą. Zakończenie przy oknie: kto dokarmia sarny w lesie, a co damy ptakom do karmnika — karta „Stołówka dla ptaków”.
  6. 5 min, po południu Co zostało w słoiku? Porównujemy wodę z kreską i z rysunkiem na karcie.

Czas jest orientacyjny. Etapy możesz skrócić, pominąć albo rozłożyć na dwa dni — zależnie od grupy.

Cele zajęć na pierwszy dzień zimy w konspekcie

W konspekcie uwzględnij poznanie pory roku (21 grudnia, najkrótszy dzień), obserwację pogody za oknem, przewidywanie i sprawdzanie wyniku doświadczenia, wiedzę o tym, jak zwierzęta spędzają zimę, oraz rysowanie według obrazkowej instrukcji. Cele zapisuj jako czynności, które widać w sali, np. „dziecko rysuje, ile wody zostanie w słoiku, i porównuje rysunek ze słoikiem”.

Zanim zaczniesz: zima bez strachu i bez obietnicy śniegu

  • Pierwszy dzień zimy w kalendarzu nie oznacza śniegu. 21 grudnia bywa szaro i mokro, dlatego eksperyment ma zamiennik, a zabawa w kole i karty nie potrzebują śniegu.
  • Zwierzęta zimą radzą sobie same: jedne śpią, inne nie śpią i szukają jedzenia, część ptaków odlatuje do ciepłych krajów. Nie mówimy o „biednych zwierzątkach”, tylko o tym, jak pomagać z głową.
  • Śniegu i sopli nie jemy. Dlaczego, dzieci zobaczą same w słoiku.
  • 21 grudnia jest tuż przed świętami, ale ten scenariusz jest o zimie. Karty o choince i szopce są w zestawie „Boże Narodzenie”.

Na początek: Pani Zima przy oknie

Załóż biały szal i wejdź do kręgu jako Pani Zima. Powiedz krótko: „Dziś, 21 grudnia, zaczyna się zima. To najkrótszy dzień w roku: przy śniadaniu było jeszcze ciemno, a przy kolacji znowu będzie ciemno”. Podejdźcie do okna i zapytaj, co dziś widać: śnieg, szron na trawie, kałuże, gołe drzewa, zielone świerki? Każda odpowiedź, która zgadza się z tym, co za oknem, jest dobra. Pani Zima pyta jeszcze: kto zimą śpi, kto odlatuje, a kto zostaje i szuka jedzenia? Odpowiedzi sprawdzicie przy kartach.

Zimowy eksperyment: śnieg w słoiku

Po kilku godzinach wody jest dużo mniej niż śniegu, bo w śniegu jest powietrze, a woda często jest szara. To dobra chwila, żeby powiedzieć, dlaczego nie jemy śniegu.

  1. Razem z dziećmi nabierz śniegu do przezroczystego słoika, aż będzie pełny. Gdy śniegu nie ma, użyj szronu zeskrobanego z zamrażarki.
  2. Narysuj markerem na słoiku kreskę na wysokości śniegu.
  3. Postawcie słoik w ciepłej sali tam, gdzie wszyscy go widzą i nikt go nie strąci. Zapytaj: ile będzie wody, gdy śnieg się roztopi — tyle samo, więcej czy mniej? Każdy pokazuje rękami.

Zabawa ruchowa w kole „Pani Zima czaruje”

Zadbaj o odstępy w kole; wirujemy w miejscu, bez biegania, a na dywan opadamy powoli.

Gdy dzieci chcą jeszcze tańczyć, zostańcie w kole przy piosence MP3 „Płatki śniegu tańczą” (3:17). Najpierw dzieci liczą płatki, które spadają na szybę: jeden, drugi, trzeci. W refrenie tańczą w koło, raz do przodu, raz do tyłu, z rękami w górze i obrotem. W spokojnej części kołyszą się i przykucają, a na koniec skaczą „hop, hop, hop” w lewo i w prawo. To także zimowa zabawa w przedszkolu na rozgrzewkę albo bal zimowy.

  1. Dzieci stoją w kole w odstępach. Pani Zima w szalu chodzi powoli w środku koła i mówi hasła.
  2. „Mróz!” — wszyscy zamierają bez ruchu jak sople. „Śnieg!” — wirują powoli w miejscu i opadają na dywan jak płatki. „Odwilż!” — powoli topnieją, aż leżą jak kałuża. „Wiosna!” — wstają i przeciągają się.
  3. Po kilku rundach Pani Zima oddaje szal dziecku, które staje w środku koła i mówi hasła. Kolejną osobę z szalem wybiera poprzednik, aż każdy chętny spróbuje.

Trzy darmowe karty pracy na pierwszy dzień zimy

Na karcie „Bałwan z przepisu” jest karteczka z przepisem: dwa węgielki, marchewka, trzy węgielki jeden pod drugim i stary garnek dnem do góry, a pod nią bałwan z trzech kul bez oczu, nosa, guzików i czapki. „Kto nie śpi zimą?” to zimowy las z sześcioma schowanymi zwierzętami: wiewiórka i sowa w dziuplach, lis za kłodą, dzik za kamieniem, jeż śpiący w kupce liści i niedźwiedź śpiący w gawrze. „Śnieg w słoiku” pokazuje na trzech obrazkach ten sam eksperyment, który zrobiliście rano, a na czwartym jest pusty słoik z kreską.

Jak poprowadzić pracę przy stolikach

  • Bałwan z przepisu: dziecko pokazuje palcem rzecz na karteczce i miejsce, gdzie ją dorysuje — oczy, nos, guziki, garnek na głowie. Zapytaj, dlaczego największa kula jest na dole.
  • Kto nie śpi zimą?: najpierw szukacie wszystkich sześciu zwierząt, dopiero potem dziecko otacza te, które nie śpią. Podpowiedzią są zamknięte oczy. Wiewiórka zimą nie śpi, tylko odkopuje orzechy schowane jesienią. Przy jeżu powiedz, dlaczego zimą nie ruszamy kupek liści.
  • Śnieg w słoiku: dziecko rysuje ołówkiem, ile wody będzie w słoiku. Po południu porównuje rysunek z prawdziwym słoikiem i może poprawić go kredką.

Na zakończenie: jak pomagamy zwierzętom zimą

Wróćcie do okna. W lesie zwierząt nie dokarmiamy: sarny i zające dokarmiają leśnicy w paśnikach. Ptaki przy domu i przy przedszkolu możemy dokarmiać, gdy przyjdą mróz i śnieg, i robimy to regularnie aż do wiosny. Na karcie „Stołówka dla ptaków” z zestawu na Światowy Dzień Życzliwości dziecko otacza, co damy ptakom do karmnika: słonecznik, jabłko i ziarna, a zostawia chleb, chipsy i babeczkę, bo ptakom szkodzą. Jeśli macie karmnik w ogrodzie przedszkola, ustalcie, kto dosypuje ziarno.

Po południu sprawdźcie słoik: ile zostało wody i jakiego jest koloru? Porównajcie wodę z kreską i z rysunkami na kartach.

Na kolejny dzień: zimowe historyjki z sześciu obrazków

Gdy spadnie śnieg, wróćcie do zimy z dwiema historyjkami obrazkowymi z sześciu obrazków. W „Rośnie bałwan” chłopiec w czapce z pomponem toczy małą kulę, pcha dużą, stawia drugą i trzecią, a na końcu dodaje bałwanowi węgielki, marchewkę, ręce z patyków i wiaderko; dziecko wycina obrazki, układa je po kolei i opowiada. Podpowiedzią jest to, czego bałwanowi przybywa, tak jak na karcie „Bałwan z przepisu”. W „Kakao po spacerze” chłopiec wraca ze śniegu i pije kakao, a trzeci obrazek jest pusty; dziecko otacza na dole ten, który pasuje między pustym kubkiem a mieszaniem. Obie karty są w zestawie „Historyjki obrazkowe 6-elementowe”, w którym 17 historyjek dzieje się zimą. Historyjki z sześciu obrazków są dla dzieci, które układają już historyjki z trzech i czterech obrazków; młodszym zostaw bałwana z przepisu.

Do rozmowy o tym, które zwierzęta odlatują przed zimą, które zasypiają, a które zostają, pasuje piosenka MP3 „Ptaki w dal” (2:48): bocian i jaskółki odlatują, jeż i nietoperz zasypiają, wróbel zostaje z nami, a dzieci pokazują to ruchem.

Gdy na spacerze zobaczycie ślady na śniegu, pasuje piosenka-zagadka MP3 „Czyje ślady?” (2:43): ktoś zostawił nocą wielkie ślady, przy furtce wisi czerwony szal, a pod poduszką czeka prezent. Przy refrenie „Czyje ślady, czyje kroki?” dzieci zgadują, kto to był. Zapytaj, które wskazówki z piosenki naprowadziły je na Mikołaja. Potem poszukajcie prawdziwych śladów w ogrodzie przedszkola i zgadujcie, kto albo co je zostawiło. W pełnym zestawie jest do tego karta „Ślady zimowych zabaw”: dziecko łączy ślady w śniegu z obrazkami dzieci robiących orzełka, jadących na sankach i toczących kulę na bałwana.

Cały zestaw: 30 kart na pierwszy dzień zimy

W zestawie „Pierwszy dzień zimy” jest 30 kart, każda z innym rodzajem zadania, m.in. „Okno na zimę”, „Najkrótszy dzień”, „Sześć ramion płatka”, „Rękawiczka”, „Przy leśnym paśniku”, „Gotowi na mróz”, „Zimą bezpiecznie”, „Zimowa gimnastyka”, „Zimowe bingo” na spacer i „Ptaki za oknem” do liczenia ptaków przy karmniku. Karta „Stołówka dla ptaków” pochodzi z zestawu „Światowy Dzień Życzliwości”.

Zestaw i piosenkę „Płatki śniegu tańczą” kupisz razem w pakiecie 2 w 1 „Pierwszy dzień zimy” w niższej cenie niż osobno.

Jeśli o zimie chcesz mówić przez cały tydzień, są gotowe tygodnie zajęć z planem dnia, zapisem do dziennika i kartami pracy, osobno dla grupy 3–4 i 5–6 lat: „Zima i pierwszy śnieg” na 7–11 grudnia (pogoda, lód, ubieranie na cebulkę, zwierzęta zimą, Dzień Gór) i „Od najkrótszego dnia do Nowego Roku” na 21–31 grudnia. Cały miesiąc zbiera pakiet „Grudzień w przedszkolu”.

Pytania nauczycielek

Kiedy jest pierwszy dzień zimy w 2026 roku?

Astronomiczna zima zaczyna się 21 grudnia 2026 roku, w poniedziałek wieczorem. To dzień przesilenia zimowego: najkrótszy dzień i najdłuższa noc w roku. Od następnego dnia dnia przybywa, najpierw po południu. Zima trwa do pierwszego dnia wiosny, około 20–21 marca.

Czy to scenariusz zajęć dla 4 latków, 5 latków, 6 latków i 3 latków?

Karty pracy są przygotowane dla dzieci 4–6 lat, więc z 4-latkami, 5-latkami i 6-latkami poprowadzisz scenariusz w całości. 4-latkom czytaj przepis bałwana po jednej rzeczy; 6-latki mogą same prowadzić zabawę w kole. Z 3-latkami zostaw rozmowę przy oknie, eksperyment ze słoikiem i zabawę ruchową, a „Kto nie śpi zimą?” omawiajcie razem na jednej karcie.

Czy scenariusz pasuje na grudzień i na styczeń?

Na grudzień najlepiej 21 grudnia, bo wtedy rozmowa o najkrótszym dniu jest prawdziwa. Eksperyment ze śniegiem, zabawę ruchową i karty możesz powtórzyć w styczniu, gdy spadnie śnieg; zamiast najkrótszego dnia porozmawiajcie wtedy o tym, że dnia już przybywa.

Newsletter · za darmo

Zapisz się i bądź na bieżąco. Gdy przygotujemy nowe materiały, wyślemy Ci karty pracy do druku, których nie ma na stronie, pomysł na zabawę z dzieckiem i wiadomość o nowych zestawach i promocjach.

Administratorem danych jest PrzePlanko, szczegóły w polityce prywatności.