Dzień Jeża w przedszkolu: scenariusz zajęć z kopcem liści
Dzień Jeża w przedszkolu obchodzi się zwykle 10 listopada, gdy jeże układają się do snu zimowego; w 2026 roku to wtorek. W tym scenariuszu na około 40 minut dzieci sprawdzają, co o jeżu jest prawdą, a co bajką, w zabawie ruchowej śpią w dzień i wędrują nocą jak jeż, przy stolikach pracują z trzema darmowymi kartami z zestawu „Dzień Jeża”, a na koniec układają kopiec liści. Myśl na cały dzień: pomagamy, nie dotykamy.
4 darmowe karty pracy do druku z 2 zestawów
Karty dla dzieci 4–6 lat; zabawy ruchowe i kopiec liści także dla młodszych w grupie mieszanej
sala z wolnym miejscem na dywanie; kopiec liści w ogrodzie przedszkola albo w sali
Cele: dziecko…
mówi, co jeż je, i odróżnia prawdę o jeżu od bajki (jabłka na kolcach, mleko),
reaguje ruchem na hasła „dzień”, „noc”, „pies” i „zima”,
rysuje drogę jeża tylko po tym, co jeż je,
numeruje obrazki od jesieni do wiosny i mówi, kiedy jeż śpi,
wskazuje w ogrodzie, co jeżowi pomaga, a co mu szkodzi,
mówi, co zrobi, gdy zobaczy jeża: patrzy z daleka i woła dorosłego.
Pomoce
trzy darmowe karty pracy: „Kolacja jeża”, „Jeż idzie spać”, „Ogród przyjazny jeżom”; dla chętnych czwarta: „Kto nie śpi zimą?”,
kosz suchych liści albo liście wycięte z papieru,
płytka miseczka i pusty kubeczek po jogurcie (do rozmowy o tym, co jeżowi pomaga, a co szkodzi),
kredki, ołówki i nożyczki z zaokrąglonymi końcami,
opcjonalnie: opowieść „Hotel dla jeża” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”.
Przebieg
5 minKto śpi pod liśćmi? Rozmowa w kręgu przy koszu liści; pełną opowieść przeczytaj na osobnym spotkaniu.
5 minPrawda czy bajka? Dzieci wstają przy zdaniu prawdziwym o jeżu i siedzą przy bajce.
5 minZabawa ruchowa „Dzień i noc jeża”. Na hasło dzieci śpią zwinięte w kłębek, wędrują cicho, zwijają się w kulkę albo zasypiają na zimę.
10 minPraca przy stolikach. Trzy karty na trzech stolikach albo jedna wybrana karta dla każdego dziecka.
10 minKopiec liści. Dzieci układają kopiec z liści w ogrodzie albo wycinają papierowe liście na wspólny kopiec w sali.
5 minPomagamy, nie dotykamy. Zakończenie: co zrobię, gdy zobaczę jeża, i szeptem „śpij do wiosny”.
Czas jest orientacyjny. Etapy możesz skrócić, pominąć albo rozłożyć na dwa dni — zależnie od grupy.
Cele zajęć na Dzień Jeża w konspekcie
W konspekcie uwzględnij wiedzę o tym, co jeż je i kiedy śpi, kolejność pór roku, odróżnianie tego, co jeżowi pomaga, od tego, co mu szkodzi, i zasadę, że dzikie zwierzę podziwiamy z daleka. Cele zapisuj jako czynności, które widać w sali.
Zanim zaczniesz: jeż to dziki sąsiad
Jeż jest dzikim zwierzęciem: patrzymy na niego z daleka i po cichu, nie dotykamy go i nie zabieramy do domu.
Jeż nie nosi jabłek na kolcach i nie pije mleka, bo mleko mu szkodzi. Je chrząszcze, dżdżownice, ślimaki i gąsienice.
Jeża spotkanego w dzień, zwłaszcza małego późną jesienią, dzieci pokazują dorosłemu. Dorosły obserwuje go z dystansu i kontaktuje się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo weterynarzem, żeby ustalić, czy i jak trzeba mu pomóc.
Bez rannych jeży i straszenia: mów o tym, jak pomóc.
Na początek: kosz liści albo opowiadanie o jeżu
Postaw na środku kręgu kosz suchych liści i zapytaj, kto może pod nimi spać przez całą zimę. Jeśli chcesz włączyć lekturę, zaplanuj dodatkowy czas albo przeczytaj dzień wcześniej opowiadanie „Hotel dla jeża” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”: PrzePlanko buduje jeżowi kartonowy hotel z miską mleka i grabi wszystkie liście, Kaja sprawdza w atlasie, czego jeż naprawdę potrzebuje na zimę, a jeż znajduje się w stercie liści, którą PrzePlanko sam zgrabił. Po lekturze zapytaj, czego jeż potrzebował naprawdę: miski mleka czy kupki liści?
Zabawy ruchowe: prawda czy bajka i dzień i noc jeża
Zadbaj o odstępy i wolne miejsce bez krzeseł. Wędrujemy cicho i powoli, nie biegamy.
„Prawda czy bajka?” (5 minut). Mówisz zdanie o jeżu. Gdy jest prawdziwe, dzieci wstają; gdy to bajka, zostają na miejscach. Przykłady: „Jeż śpi zimą” (prawda), „Jeż nosi jabłka na kolcach” (bajka), „Jeż je ślimaki” (prawda), „Jeż pije mleko z miseczki” (bajka: mleko mu szkodzi), „Jeż chodzi nocą” (prawda).
„Dzień i noc jeża” (5 minut). Na hasło „dzień” dzieci zwijają się w kłębek na dywanie i śpią, bo jeż w dzień odpoczywa w kryjówce. Na „noc” wędrują cicho po sali na palcach i węszą. Na „pies!” zwijają się w kulkę i liczą w myślach do trzech. Na „zima” leżą bez ruchu, aż powiesz „wiosna”.
Trzy darmowe karty pracy na Dzień Jeża
Na karcie „Kolacja jeża” w pięciu rzędach są szyszki, żołędzie, orzechy i marchewki, a między nimi chrząszcze, dżdżownice, ślimaki i gąsienica; dziecko rysuje drogę jeża tylko po tym, co jeż naprawdę je. „Jeż idzie spać” to historyjka z czterech obrazków od jesieni do wiosny. Na karcie „Ogród przyjazny jeżom” dziecko otacza kupkę liści i płytką miskę z wodą, a skreśla siatkę leżącą na trawie i kubeczek po jogurcie.
Kolacja jeża: zanim dziecko zacznie rysować, niech palcem wskaże wszystko, co jeż je. Orzechy i żołędzie nie są na tej karcie pokarmem jeża. Przed zimą jeż gromadzi zapas tłuszczu.
Jeż idzie spać: kolejność zdradzają szczegóły — liście na drzewie, liście w pyszczku, śnieg, przebiśniegi. Kto nie pisze cyfr, rysuje kropki.
Ogród przyjazny jeżom: z miseczką i kubeczkiem na stoliku zapytaj, dlaczego kubeczek trzeba wyrzucić, a siatkę zwinąć na noc.
Dla chętnych: karta „Kto nie śpi zimą?” z zestawu „Pierwszy dzień zimy”. W zimowym lesie jeż śpi w kupce liści, a niedźwiedź w gawrze; dziecko szuka sześciu schowanych zwierząt i otacza te, które zimą nie śpią. Na zajęcia o zimie w grudniu jest scenariusz na pierwszy dzień zimy.
Jeśli macie ogród przedszkola, ułóżcie razem kupkę liści pod krzakiem, w cichym miejscu, i zostawcie ją do wiosny.
W sali każde dziecko wycina liść z papieru i koloruje go na jesienne kolory. Liście trafiają na wspólny kopiec na dużym arkuszu przy wejściu; kto chce, dorysowuje pod nim śpiącego jeża.
Na zakończenie: pomagamy, nie dotykamy
W kręgu zapytaj: co zrobisz, gdy zobaczysz jeża w ogrodzie? Dzieci powtarzają zasadę dnia: „Pomagamy, nie dotykamy”. Na koniec wszyscy szepczą do kopca „śpij do wiosny”.
Cały zestaw: 30 kart na Dzień Jeża
W zestawie „Dzień Jeża” jest 30 kart, każda z innym rodzajem zadania, m.in. „Prawda o jeżu”, „Kto był w nocy?”, „Budujemy domek dla jeża”, „Jeżowe bingo”, „Tu śpi jeż” i „Jeżowa obietnica” na zakończenie.
Pytania nauczycielek
Kiedy jest Dzień Jeża?
W przedszkolach Dzień Jeża obchodzi się zwykle 10 listopada. To nieoficjalne święto z kalendarza przedszkolnego. W 2026 roku 10 listopada wypada we wtorek, dzień przed Świętem Niepodległości.
Czy scenariusz nadaje się dla 3-latków?
Rozmowę, zabawy ruchowe i kopiec liści możesz poprowadzić także z młodszymi dziećmi, krócej i z mniejszą liczbą haseł. Karty pracy są przygotowane dla dzieci 4–6 lat; najmłodszym daj kartę „Ogród przyjazny jeżom” i omawiaj ją razem.
Jakie materiały przygotować na Dzień Jeża?
Trzy darmowe karty wydrukujesz w PDF A4 ze stron kart powyżej. Do tego kosz liści albo papier na liście, miseczka i kubeczek do rozmowy, kredki i nożyczki. Pełny zestaw ma 30 kart. Do zabawy ruchowej pasują dwie jesienne piosenki MP3: „Hop, hop, hop, listopad”, w której jeżyk i wiewiórka szykują się na zimę, i „Ptaki w dal”, w której jeż zasypia, a bocian odlatuje. Prezentacji nie mamy.