Karta pracy „Kolacja jeża”
Karta pracy „Jeż idzie spać”
Karta pracy „Ogród przyjazny jeżom”
Scenariusz zajęć · dla nauczycieli

Dzień Jeża w przedszkolu: scenariusz zajęć z kopcem liści

Dzień Jeża w przedszkolu obchodzi się zwykle 10 listopada, gdy jeże układają się do snu zimowego; w 2026 roku to wtorek. W tym scenariuszu na około 40 minut dzieci sprawdzają, co o jeżu jest prawdą, a co bajką, w zabawie ruchowej śpią w dzień i wędrują nocą jak jeż, przy stolikach pracują z trzema darmowymi kartami z zestawu „Dzień Jeża”, a na koniec układają kopiec liści. Myśl na cały dzień: pomagamy, nie dotykamy.

  • 4 darmowe karty pracy do druku z 2 zestawów
  • Karty dla dzieci 4–6 lat; zabawy ruchowe i kopiec liści także dla młodszych w grupie mieszanej
  • Czarno-białe karty A4: wydruk ze strony albo PDF, bez rejestracji
W tym poradniku

Scenariusz w skrócie

Wiek
4–6 lat
Czas
ok. 40 minut
Grupa
cała grupa, przy stolikach trzy mniejsze grupy
Miejsce
sala z wolnym miejscem na dywanie; kopiec liści w ogrodzie przedszkola albo w sali

Cele: dziecko…

  • mówi, co jeż je, i odróżnia prawdę o jeżu od bajki (jabłka na kolcach, mleko),
  • reaguje ruchem na hasła „dzień”, „noc”, „pies” i „zima”,
  • rysuje drogę jeża tylko po tym, co jeż je,
  • numeruje obrazki od jesieni do wiosny i mówi, kiedy jeż śpi,
  • wskazuje w ogrodzie, co jeżowi pomaga, a co mu szkodzi,
  • mówi, co zrobi, gdy zobaczy jeża: patrzy z daleka i woła dorosłego.

Pomoce

  • trzy darmowe karty pracy: „Kolacja jeża”, „Jeż idzie spać”, „Ogród przyjazny jeżom”; dla chętnych czwarta: „Kto nie śpi zimą?”,
  • kosz suchych liści albo liście wycięte z papieru,
  • płytka miseczka i pusty kubeczek po jogurcie (do rozmowy o tym, co jeżowi pomaga, a co szkodzi),
  • kredki, ołówki i nożyczki z zaokrąglonymi końcami,
  • opcjonalnie: opowieść „Hotel dla jeża” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”.

Przebieg

  1. 5 min Kto śpi pod liśćmi? Rozmowa w kręgu przy koszu liści; pełną opowieść przeczytaj na osobnym spotkaniu.
  2. 5 min Prawda czy bajka? Dzieci wstają przy zdaniu prawdziwym o jeżu i siedzą przy bajce.
  3. 5 min Zabawa ruchowa „Dzień i noc jeża”. Na hasło dzieci śpią zwinięte w kłębek, wędrują cicho, zwijają się w kulkę albo zasypiają na zimę.
  4. 10 min Praca przy stolikach. Trzy karty na trzech stolikach albo jedna wybrana karta dla każdego dziecka.
  5. 10 min Kopiec liści. Dzieci układają kopiec z liści w ogrodzie albo wycinają papierowe liście na wspólny kopiec w sali.
  6. 5 min Pomagamy, nie dotykamy. Zakończenie: co zrobię, gdy zobaczę jeża, i szeptem „śpij do wiosny”.

Czas jest orientacyjny. Etapy możesz skrócić, pominąć albo rozłożyć na dwa dni — zależnie od grupy.

Cele zajęć na Dzień Jeża w konspekcie

W konspekcie uwzględnij wiedzę o tym, co jeż je i kiedy śpi, kolejność pór roku, odróżnianie tego, co jeżowi pomaga, od tego, co mu szkodzi, i zasadę, że dzikie zwierzę podziwiamy z daleka. Cele zapisuj jako czynności, które widać w sali.

Zanim zaczniesz: jeż to dziki sąsiad

  • Jeż jest dzikim zwierzęciem: patrzymy na niego z daleka i po cichu, nie dotykamy go i nie zabieramy do domu.
  • Jeż nie nosi jabłek na kolcach i nie pije mleka, bo mleko mu szkodzi. Je chrząszcze, dżdżownice, ślimaki i gąsienice.
  • Jeża spotkanego w dzień, zwłaszcza małego późną jesienią, dzieci pokazują dorosłemu. Dorosły obserwuje go z dystansu i kontaktuje się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo weterynarzem, żeby ustalić, czy i jak trzeba mu pomóc.
  • Bez rannych jeży i straszenia: mów o tym, jak pomóc.

Na początek: kosz liści albo opowiadanie o jeżu

Postaw na środku kręgu kosz suchych liści i zapytaj, kto może pod nimi spać przez całą zimę. Jeśli chcesz włączyć lekturę, zaplanuj dodatkowy czas albo przeczytaj dzień wcześniej opowiadanie „Hotel dla jeża” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”: PrzePlanko buduje jeżowi kartonowy hotel z miską mleka i grabi wszystkie liście, Kaja sprawdza w atlasie, czego jeż naprawdę potrzebuje na zimę, a jeż znajduje się w stercie liści, którą PrzePlanko sam zgrabił. Po lekturze zapytaj, czego jeż potrzebował naprawdę: miski mleka czy kupki liści?

Zabawy ruchowe: prawda czy bajka i dzień i noc jeża

Zadbaj o odstępy i wolne miejsce bez krzeseł. Wędrujemy cicho i powoli, nie biegamy.

  1. „Prawda czy bajka?” (5 minut). Mówisz zdanie o jeżu. Gdy jest prawdziwe, dzieci wstają; gdy to bajka, zostają na miejscach. Przykłady: „Jeż śpi zimą” (prawda), „Jeż nosi jabłka na kolcach” (bajka), „Jeż je ślimaki” (prawda), „Jeż pije mleko z miseczki” (bajka: mleko mu szkodzi), „Jeż chodzi nocą” (prawda).
  2. „Dzień i noc jeża” (5 minut). Na hasło „dzień” dzieci zwijają się w kłębek na dywanie i śpią, bo jeż w dzień odpoczywa w kryjówce. Na „noc” wędrują cicho po sali na palcach i węszą. Na „pies!” zwijają się w kulkę i liczą w myślach do trzech. Na „zima” leżą bez ruchu, aż powiesz „wiosna”.

Trzy darmowe karty pracy na Dzień Jeża

Na karcie „Kolacja jeża” w pięciu rzędach są szyszki, żołędzie, orzechy i marchewki, a między nimi chrząszcze, dżdżownice, ślimaki i gąsienica; dziecko rysuje drogę jeża tylko po tym, co jeż naprawdę je. „Jeż idzie spać” to historyjka z czterech obrazków od jesieni do wiosny. Na karcie „Ogród przyjazny jeżom” dziecko otacza kupkę liści i płytką miskę z wodą, a skreśla siatkę leżącą na trawie i kubeczek po jogurcie.

Jak poprowadzić pracę przy stolikach

  • Kolacja jeża: zanim dziecko zacznie rysować, niech palcem wskaże wszystko, co jeż je. Orzechy i żołędzie nie są na tej karcie pokarmem jeża. Przed zimą jeż gromadzi zapas tłuszczu.
  • Jeż idzie spać: kolejność zdradzają szczegóły — liście na drzewie, liście w pyszczku, śnieg, przebiśniegi. Kto nie pisze cyfr, rysuje kropki.
  • Ogród przyjazny jeżom: z miseczką i kubeczkiem na stoliku zapytaj, dlaczego kubeczek trzeba wyrzucić, a siatkę zwinąć na noc.
  • Dla chętnych: karta „Kto nie śpi zimą?” z zestawu „Pierwszy dzień zimy”. W zimowym lesie jeż śpi w kupce liści, a niedźwiedź w gawrze; dziecko szuka sześciu schowanych zwierząt i otacza te, które zimą nie śpią. Na zajęcia o zimie w grudniu jest scenariusz na pierwszy dzień zimy.

Kopiec liści dla jeża

  1. Jeśli macie ogród przedszkola, ułóżcie razem kupkę liści pod krzakiem, w cichym miejscu, i zostawcie ją do wiosny.
  2. W sali każde dziecko wycina liść z papieru i koloruje go na jesienne kolory. Liście trafiają na wspólny kopiec na dużym arkuszu przy wejściu; kto chce, dorysowuje pod nim śpiącego jeża.

Na zakończenie: pomagamy, nie dotykamy

W kręgu zapytaj: co zrobisz, gdy zobaczysz jeża w ogrodzie? Dzieci powtarzają zasadę dnia: „Pomagamy, nie dotykamy”. Na koniec wszyscy szepczą do kopca „śpij do wiosny”.

Cały zestaw: 30 kart na Dzień Jeża

W zestawie „Dzień Jeża” jest 30 kart, każda z innym rodzajem zadania, m.in. „Prawda o jeżu”, „Kto był w nocy?”, „Budujemy domek dla jeża”, „Jeżowe bingo”, „Tu śpi jeż” i „Jeżowa obietnica” na zakończenie.

Pytania nauczycielek

Kiedy jest Dzień Jeża?

W przedszkolach Dzień Jeża obchodzi się zwykle 10 listopada. To nieoficjalne święto z kalendarza przedszkolnego. W 2026 roku 10 listopada wypada we wtorek, dzień przed Świętem Niepodległości.

Czy scenariusz nadaje się dla 3-latków?

Rozmowę, zabawy ruchowe i kopiec liści możesz poprowadzić także z młodszymi dziećmi, krócej i z mniejszą liczbą haseł. Karty pracy są przygotowane dla dzieci 4–6 lat; najmłodszym daj kartę „Ogród przyjazny jeżom” i omawiaj ją razem.

Jakie materiały przygotować na Dzień Jeża?

Trzy darmowe karty wydrukujesz w PDF A4 ze stron kart powyżej. Do tego kosz liści albo papier na liście, miseczka i kubeczek do rozmowy, kredki i nożyczki. Pełny zestaw ma 30 kart. Do zabawy ruchowej pasują dwie jesienne piosenki MP3: „Hop, hop, hop, listopad”, w której jeżyk i wiewiórka szykują się na zimę, i „Ptaki w dal”, w której jeż zasypia, a bocian odlatuje. Prezentacji nie mamy.

Newsletter · za darmo

Zapisz się i bądź na bieżąco. Gdy przygotujemy nowe materiały, wyślemy Ci karty pracy do druku, których nie ma na stronie, pomysł na zabawę z dzieckiem i wiadomość o nowych zestawach i promocjach.

Administratorem danych jest PrzePlanko, szczegóły w polityce prywatności.