PrzePlanko
Karta pracy „Co czuje dziecko?”
Karta pracy „Pożyczona kredka”
Karta pracy „Kiedy mówimy dziękuję”
Scenariusz zajęć · dla nauczycieli

Empatia i przyjaźń w przedszkolu: scenariusz zajęć z kartami pracy

Na tych zajęciach o empatii do grupy przychodzi smutny miś, a dzieci zastanawiają się, co się stało i jak mu pomóc. Potem bawią się w lustro, odgrywają scenkę z pożyczoną kredką i razem ustalają zasady grupy. Przy stolikach robią cztery darmowe karty pracy z zestawów „Emocje i zachowania” oraz „Dobre maniery i zasady”. Scenariusz zajęć trwa około 40 minut.

  • 4 darmowe karty pracy do druku z 2 zestawów
  • Dla dzieci w wieku 4–6 lat; pomysły na zabawy i pracę z kartami
  • Czarno-białe karty A4: wydruk ze strony albo PDF, bez rejestracji
W tym poradniku

Scenariusz w skrócie

Wiek
4–6 lat
Czas
ok. 40 minut
Grupa
cała grupa, część zajęć w parach
Miejsce
sala: krąg na dywanie i stoliki

Cele: dziecko…

  • odczytuje z miny i postawy, co czuje bohater, i mówi, po czym to poznało,
  • proponuje, jak można pomóc albo pocieszyć kolegę,
  • w odgrywanej scence używa słów „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”,
  • razem z grupą ustala dwie, trzy zasady dobrego zachowania w sali.

Pomoce

  • cztery darmowe karty pracy: „Co czuje dziecko?”, „Pożyczona kredka”, „Kiedy mówimy dziękuję”, „Dobre zachowanie w sali”,
  • pluszowy miś albo inna maskotka grupy,
  • kredka do scenki i duży arkusz papieru z flamastrem na zasady,
  • kredki i ołówki.

Przebieg

  1. 5 min Smutny miś w kręgu. Maskotka „przychodzi” smutna; dzieci zgadują, co się stało, i proponują, co zrobić.
  2. 5 min Zabawa w lustro. W parach: jedno dziecko pokazuje minę i ruch, drugie odbija je jak lustro.
  3. 5 min Scenka „Pożyczona kredka”. Dwoje chętnych odgrywa sytuację z karty, grupa podpowiada słowa.
  4. 15 min Praca przy stolikach. Cztery karty: uczucia w sytuacjach, historyjka, magiczne słowa, dobre zachowanie w sali.
  5. 5 min Zasady naszej grupy. Z kart i scenek powstają dwie, trzy zasady zapisane rysunkiem na arkuszu.
  6. 5 min Iskierka przyjaźni. Uścisk dłoni przekazywany w kręgu na zakończenie.

Czas jest orientacyjny. Etapy możesz skrócić, pominąć albo rozłożyć na dwa dni — zależnie od grupy.

Zasady na czas zajęć

  • Rozmawiamy o misiu, o postaciach z kart i o „kimś”, nie o konkretnym dziecku z grupy. Kto chce, opowiada o sobie; nikt nie musi.
  • Różne odpowiedzi są w porządku. Jedno dziecko powie, że miś jest smutny, inne, że zły; zapytaj „po czym to widzisz?”.
  • Nie wymuszamy przeprosin ani przytulania w scenkach. Pokazujemy, co można zrobić: oddać, naprawić, zapytać, czy pomóc.
  • Zajęcia są ćwiczeniem w rozmowie o uczuciach, nie oceną dzieci. Jeśli coś w zachowaniu dziecka cię niepokoi, porozmawiaj z rodzicami i specjalistą w placówce.

Smutny miś i zabawa w lustro

  1. Wnosisz misia ze spuszczoną głową. „Miś dziś nie chce się bawić. Jak myślicie, co się stało?” Dzieci zgadują po postawie misia: smutny, zmęczony, obrażony.
  2. Zapytaj: „Co możemy zrobić, żeby misiowi było lepiej?”. Zbierz kilka pomysłów: zapytać, co się stało, zaprosić do zabawy, pożyczyć zabawkę, posiedzieć obok. Miś „wybiera” jeden pomysł i podnosi głowę.
  3. Zabawa w lustro w parach: jedno dziecko powoli pokazuje minę i ruch (radość, zdziwienie, smutek), drugie odbija je jak lustro. Po minucie zamiana. Lustro nie musi zgadywać nazwy uczucia — wystarczy uważnie patrzeć.

Scenka z pożyczoną kredką

Dwoje chętnych dzieci siada przy stoliku. Jedno nie ma kredki i potrzebuje jej do rysunku. Grupa podpowiada, co powiedzieć na początku („Czy możesz mi pożyczyć? Proszę”), w trakcie i na końcu („Dziękuję”, oddanie kredki). Drugą rundę zagrajcie z „wypadkiem”: kredka się łamie. Co teraz? Grupa szuka sposobu naprawienia: przeprosić, naostrzyć, oddać swoją. Pierwsza runda to ta sama sytuacja co na karcie „Pożyczona kredka”, gdzie chłopiec pożycza kredkę i oddaje ją po skończonym rysunku.

Cztery darmowe karty pracy o empatii i dobrym zachowaniu

Karty możesz rozłożyć na czterech stolikach. „Co czuje dziecko?” to trzy codzienne sytuacje z buźkami do wyboru, „Pożyczona kredka” — historyjka w trzech obrazkach do ponumerowania, „Kiedy mówimy dziękuję” — rzędy sytuacji, w których dziecko otacza tego, kto podziękuje, a „Dobre zachowanie w sali” — sześć obrazków z przedszkola do pokolorowania tylko przy dobrym zachowaniu.

Zasady naszej grupy i iskierka przyjaźni

Wróćcie do karty „Dobre zachowanie w sali”: przy obrazkach bez koloru zapytaj, co to dziecko mogło zrobić inaczej. Z odpowiedzi wybierzcie dwie, trzy zasady, na przykład „pytamy, zanim weźmiemy”, „pomagamy, gdy ktoś płacze”. Narysujcie je na arkuszu; starsze dzieci mogą dopisać pierwsze litery.

Na koniec iskierka przyjaźni: dzieci siedzą w kręgu i trzymają się za ręce. Delikatnie ściskasz dłoń osoby obok, ona przekazuje uścisk dalej, aż iskierka wróci do ciebie. Kto nie chce dotyku, może przekazać iskierkę uśmiechem albo pomachaniem dłonią.

Cały zestaw: 50 kart o dobrych manierach i zasadach

Pytania nauczycielek

Czy to scenariusz dla 6-latków?

Karty są przygotowane dla dzieci 4–6 lat. Z sześciolatkami rozmowa w kręgu może trwać dłużej, a zasady grupy dzieci mogą spisać same, rysunkiem i pierwszymi literami. Z czterolatkami skróć scenkę i daj do wyboru dwie karty zamiast czterech.

Czym te zajęcia różnią się od zabaw o emocjach?

Na zajęciach o emocjach dzieci uczą się nazywać uczucia po minach i sytuacjach. Tu ćwiczą, co mogą zrobić, kiedy ktoś obok jest smutny albo zły. Zabawy z nazywaniem uczuć znajdziesz w poradniku Zabawy o emocjach w przedszkolu.

Co, gdy dziecko nie chce przeprosić?

Nie wymuszaj słowa. Zapytaj, co może zrobić, żeby było lepiej: oddać zabawkę, pomóc posprzątać, zapytać kolegę, czy wszystko w porządku.