Karta pracy „Cześć po całym świecie”
Karta pracy „Różne skorupki”
Karta pracy „Jak się zaprzyjaźnili?”
Scenariusz zajęć · dla nauczycieli

Dzień Tolerancji w przedszkolu: scenariusz zajęć z cieniami zwierząt

Międzynarodowy Dzień Tolerancji przypada 16 listopada; w 2026 roku to poniedziałek. W tym scenariuszu na około 40 minut dzieci witają się w kilku językach, szukają, czym się różnią, a co mają wspólnego, i robią cienie zwierząt na ścianie. W eksperymencie z dwoma jajkami sprawdzają, że skorupki są różne, a w środku jajka są takie same. Przy stolikach pracują z darmowymi kartami, a na koniec każde dziecko dostaje zaproszenie do zabawy. Myśl na cały dzień: różnimy się, a możemy czuć podobnie.

  • 5 darmowych kart pracy do druku z 3 zestawów
  • Karty dla dzieci 4–6 lat; krąg, zabawy i cienie zwierząt także dla młodszych w grupie mieszanej
  • Czarno-białe karty A4: wydruk ze strony albo PDF, bez rejestracji
W tym poradniku

Scenariusz w skrócie

Wiek
4–6 lat
Czas
ok. 40 minut
Grupa
cała grupa, przy stolikach trzy mniejsze grupy
Miejsce
sala z wolnym miejscem na dywanie; do cieni lampka i jasna ściana, do eksperymentu stół

Cele: dziecko…

  • wita się w kilku językach, powtarzając powitania za dorosłym,
  • mówi, czym różni się od kolegi albo koleżanki i co mają wspólnego,
  • pokazuje zwierzę ruchem, bez słów, i zgaduje, co pokazuje kolega,
  • mówi, co spodziewa się zobaczyć w białym i w brązowym jajku, i porównuje to po eksperymencie,
  • układa historyjkę o nowym koledze w kolejności i mówi, od czego zaczęła się przyjaźń,
  • zaprasza do zabawy kogoś, kogo jeszcze nikt nie zaprosił.

Pomoce

  • pięć darmowych kart pracy: „Cześć po całym świecie”, „Różne skorupki”, „Jak się zaprzyjaźnili?”, „Czujemy to samo”, „Czyj to cień?”,
  • dwa surowe jajka, białe i brązowe, dwie miseczki i ręczniki papierowe,
  • lampka biurkowa albo latarka i jasny fragment ściany,
  • kredki i ołówki,
  • opcjonalnie: opowieść „Ciemna sala” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”.

Przebieg

  1. 5 min Cześć po całym świecie. Krąg: powitania z karty w kilku językach, a potem „Zamieńcie się miejscami” dla dzieci, które coś łączy.
  2. 5 min Powiedz bez słów. Chętne dziecko pokazuje zwierzę samym ruchem, grupa zgaduje.
  3. 5 min Cienie zwierząt. Przy lampce dzieci robią z dłoni cienie, a grupa nazywa zwierzęta.
  4. 8 min Różne skorupki. Eksperyment przy stole: dorosły rozbija białe i brązowe jajko, dzieci dorysowują na karcie, co było w środku.
  5. 12 min Praca przy stolikach. Historyjka „Jak się zaprzyjaźnili?”, „Czujemy to samo” albo „Czyj to cień?” — jedna karta dla każdego dziecka.
  6. 5 min Zaproszenie dla każdego. Zakończenie: dzieci po kolei zapraszają do zabawy kogoś, kto jeszcze czeka.

Czas jest orientacyjny. Etapy możesz skrócić, pominąć albo rozłożyć na dwa dni — zależnie od grupy.

Cele zajęć na Dzień Tolerancji w konspekcie

W konspekcie uwzględnij powitania w różnych językach, dostrzeganie różnic i podobieństw między dziećmi, porozumiewanie się bez słów, przewidywanie i porównywanie w prostym eksperymencie, opowiadanie historyjki o przyjaźni i zapraszanie do zabawy. Cele zapisuj jako czynności, które widać w sali, np. „dziecko zaprasza do zabawy kolegę, który stoi sam”.

Pocieszanie kolegi ćwiczy scenariusz o empatii i przyjaźni, a pozdrowienia — scenariusz na Dzień Życzliwości.

Zanim zaczniesz: różnice, które dzieci same pokazują

  • Rozmawiamy o różnicach, które dzieci chcą pokazać same: ulubiony kolor, zabawa, jedzenie, język, w którym mówi się w domu. Nie wskazujemy dziecka z powodu wyglądu, choroby, niepełnosprawności czy pochodzenia.
  • Jeśli w grupie jest dziecko z innego kraju, zapytaj wcześniej je i rodziców, czy chce nauczyć grupę jednego słowa ze swojego języka. Nikt nie musi.
  • Nie oceniamy odpowiedzi. Gdy padnie przykre słowo, zatrzymaj zabawę i spokojnie zapytaj: „Jak się czuje ktoś, kto to słyszy?”.
  • To ćwiczenie edukacyjne, nie sposób na konflikty w grupie. Jeśli coś niepokoi cię w relacjach dzieci, porozmawiaj z rodzicami i specjalistą w placówce.

Na początek: powitania w kręgu albo opowieść o ciemnej sali

Usiądźcie w kręgu i pokaż kartę „Cześć po całym świecie”. Na balonikach są powitania „Cześć!”, „Ahoj!”, „Hello!”, „Hola!”, „Pryvit!” i „Ni hao!”, a jeden balonik jest pusty. Czytaj je tak, jak się je wymawia: hello — „helou”, hola — „ola”, pryvit (po ukraińsku) — „prywit”, ni hao (po chińsku) — „ni hau”. Dzieci powtarzają i witają się tak z sąsiadem. Jeśli dziecko w domu mówi w innym języku i chce, dopiszcie jego powitanie w pustym baloniku.

Potem powiedz: „Zamieńcie się miejscami wszyscy, którzy…” i dokończ: „…lubią zupę pomidorową”, „…mają rodzeństwo”, „…mają dziś na sobie coś zielonego”. Dzieci, które to łączy, wstają i powoli zamieniają się miejscami. Po kilku rundach powiedz: każdy jest trochę inny, a w czymś podobny do innych.

Na początek zajęć albo dzień wcześniej możesz przeczytać opowieść „Ciemna sala” z książeczki „PrzePlanko i listopad pełen świąt”: w czasie wichury w przedszkolu gaśnie światło, a nowa koleżanka Mira, która zna jeszcze niewiele polskich słów, pokazuje w świetle latarki cienie zwierząt; dzieci uczą ją ich nazw. Po lekturze zapytaj, czego Mira nauczyła dzieci, a czego dzieci nauczyły Mirę.

Zabawy: powiedz bez słów i cienie zwierząt

Zadbaj o odstępy i wolne miejsce bez krzeseł. Ruszamy się powoli, nie biegamy; lampka stoi na stole i nikomu nie świecimy w oczy.

  1. „Powiedz bez słów” (5 minut). Chętne dziecko pokazuje zwierzę samym ruchem: kicanie, machanie skrzydłami, skradanie się. Grupa zgaduje. Potem zapytaj: jak się dogadać z kimś, kto nie zna jeszcze naszych słów? Można pokazać, narysować albo zaproponować podanie ręki i zaprowadzenie w wybrane miejsce. Zapytajmy najpierw, czy druga osoba chce podać rękę.
  2. „Cienie zwierząt” (5 minut). Postaw lampkę tak, żeby świeciła na jasną ścianę. Pokaż prosty cień z dłoni, np. zająca z dwóch palców albo ptaka ze splecionych kciuków. Chętne dzieci robią swoje cienie, a grupa mówi nazwę zwierzęcia. Dziecko, które w domu mówi w innym języku, może powiedzieć, jak to zwierzę nazywa się u niego.

Eksperyment: różne skorupki, w środku to samo

Sprawdź wcześniej, czy w grupie nie ma dzieci z alergią na jajka; wtedy zostań przy samej karcie i rozmowie. Po eksperymencie wytrzyj stół i umyjcie ręce.

  1. Połóż na stole białe i brązowe jajko. Zapytaj: czym się różnią? Co jest w środku białego, a co w środku brązowego? Wysłuchaj przewidywań i niczego nie poprawiaj.
  2. Rozbij każde jajko nad osobną miseczką. Dzieci patrzą z miejsc i nie dotykają surowych jajek.
  3. Porównajcie miseczki: w obu jest żółtko i białko. Skorupki były różne, a w środku jajka są takie same — tak jak ludzie, którzy różnie wyglądają, a czują podobnie.
  4. Dzieci dorysowują na karcie „Różne skorupki”, co było w środku obu jajek.

Trzy darmowe karty pracy przy stolikach

Historyjka „Jak się zaprzyjaźnili?” ma cztery obrazki: chłopiec siedzi sam przy stole z kartką, dziewczynka podchodzi i macha do niego, chłopiec pokazuje jej, jak złożyć samolot z papieru, a na koniec oboje puszczają samoloty i się śmieją. Na karcie „Czujemy to samo” są dwie kolumny buziek dzieci i zwierzątek; dziecko łączy te, które czują to samo: radość, smutek, złość albo strach. „Czyj to cień?” to parasol, zajączek, żyrafa i czajnik oraz ich cienie w innej kolejności, jak w zabawie przy lampce.

Jak poprowadzić pracę przy stolikach

  • Jak się zaprzyjaźnili?: po ponumerowaniu dziecko opowiada całą historię. Zapytaj, co dziewczynka zrobiła najpierw i czego nauczył ją nowy kolega. Nowy kolega nie zna jeszcze naszego języka, a dzieci i tak się zaprzyjaźniły, bo zaczęły od uśmiechu i wspólnej zabawy.
  • Czujemy to samo: przy każdej parze zapytaj, czy dziecko i zwierzątko wyglądają tak samo. Nie wyglądają, a czują to samo.
  • Czyj to cień?: zapytaj, po czym dziecko poznało cień: po długich uszach, szyi czy rączce. Cień nie pokazuje koloru ani ubrania, tylko kształt.

Na zakończenie: zaproszenie dla każdego

W kręgu chętne dziecko podchodzi do kogoś i pyta: „Pobawisz się ze mną?”. Zaproszone dziecko może zaprosić kolejną osobę albo zostać na swoim miejscu. Kto nie chce mówić, może pomachać. Podanie ręki proponujemy tylko wtedy, gdy obie osoby tego chcą. Na koniec powiedzcie razem myśl dnia: „Różnimy się, a możemy czuć podobnie”.

Cały zestaw: 30 kart na Dzień Tolerancji

W zestawie „Międzynarodowy Dzień Tolerancji” są m.in. karty „Każdy ma inne włosy” (dziecko dorysowuje po śladzie włosy dzieciom, każdemu inne), „Inny czy niemiły?” (otacza serce, gdy ktoś robi coś po prostu inaczej, a dłoń stop, gdy ktoś krzywdzi), „Jak się dogadać?” (co pomoże koledze, który uczy się polskiego) i „Zamieńcie się miejscami” z obrazkami do zabawy z kręgu.

Karta „Czujemy to samo” pochodzi z zestawu „Emocje i zachowania” (50 kart), a „Czyj to cień?” z zestawu „Sortowanie i porównywanie” (50 kart). Cztery dni później jest Dzień Praw Dziecka: scenariusz ze znaczkami praw. Pozostałe listopadowe okazje z datami są w kalendarzu listopada w przedszkolu.

Pytania nauczycielek

Kiedy jest Międzynarodowy Dzień Tolerancji?

16 listopada. Ogłosiła go ONZ w 1996 roku, w rocznicę przyjęcia przez UNESCO Deklaracji zasad tolerancji. W 2026 roku 16 listopada to poniedziałek.

Czy scenariusz nadaje się dla 3-latków?

Powitania, krąg, zabawę bez słów, cienie i zaproszenie do zabawy możesz poprowadzić także z młodszymi dziećmi, krócej. Karty pracy są przygotowane dla dzieci 4–6 lat; najmłodszym daj kartę z cieniami i omawiajcie ją razem, a eksperyment z jajkami pokaż bez karty.

Jakie materiały przygotować na Dzień Tolerancji?

Pięć darmowych kart wydrukujesz w PDF A4 ze stron kart powyżej. Do tego dwa jajka i dwie miseczki, lampka albo latarka, kredki i opcjonalnie opowieść „Ciemna sala”. Cały zestaw 30 kart na ten dzień to „Międzynarodowy Dzień Tolerancji”.

Newsletter · za darmo

Zapisz się i bądź na bieżąco. Gdy przygotujemy nowe materiały, wyślemy Ci karty pracy do druku, których nie ma na stronie, pomysł na zabawę z dzieckiem i wiadomość o nowych zestawach i promocjach.

Administratorem danych jest PrzePlanko, szczegóły w polityce prywatności.